กทม. ผนึกสมาคมแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป/เวชศาสตร์ครอบครัวฯ พัฒนาคุณภาพคลินิกชุมชนอบอุ่นและเครือข่ายปฐมภูมิ ใช้ข้อมูลสุขภาพยกระดับบริการ เพิ่มศักยภาพและจำนวนแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว พร้อมผลักดันแนวคิด “หมอประจำตัว” ให้ประชาชนเข้าถึงการดูแลต่อเนื่องใกล้บ้าน

เมื่อวันที่ 31 ส.ค. 2569 นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พร้อมด้วยรองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครและคณะผู้บริหาร หารือร่วมกับ พญ.สายรัตน์ นกน้อย นายกสมาคมแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป/เวชศาสตร์ครอบครัวแห่งประเทศไทย และคณะทำงาน เพื่อร่วมกันพัฒนาคลินิกชุมชนอบอุ่น และเครือข่ายบริการสุขภาพปฐมภูมิในพื้นที่กรุงเทพมหานครให้มีคุณภาพ เข้าถึงง่าย และตอบสนองต่อความต้องการด้านสุขภาพที่หลากหลายของประชาชนในเขตเมือง

โดยกรุงเทพมหานคร เห็นด้วยกับการเริ่มต้น ด้วยการนำ กรอบการประเมินคุณภาพบริการปฐมภูมิ  ที่ สมาคม ฯ ได้นำเสนอ เพื่อมาใช้เพื่อสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพอย่างเป็นระบบ โดยมุ่งประเมินทั้ง คุณภาพของบริการและผลลัพธ์ทางสุขภาพของประชาชน ควบคู่กับการใช้ประโยชน์จากฐานข้อมูลที่กรุงเทพมหานครที่มีอยู่แล้ว เพื่อทำความเข้าใจสถานการณ์สุขภาพ ความต้องการของประชาชน และผลลัพธ์ของการจัดบริการในแต่ละพื้นที่ ข้อมูลดังกล่าวจะเป็นพื้นฐานสำคัญในการวางแผนและพัฒนาระบบบริการให้ตรงกับความต้องการของประชาชนมากยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ทางสมาคม ฯ  ได้เสนอให้มีการ พัฒนาศักยภาพของแพทย์ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร เพื่อเพิ่มจำนวนแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว  ซึ่ง ผู้ว่า ชัชชาติ   เล็งเห็นความสำคัญและเห็นพ้องกับสมาคมฯ ว่ามีความจำเป็นที่จะต้องเพิ่มจำนวน "แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว" ในพื้น กรุงเทพมหานครให้มากขึ้น  ซึ่งทางสมาคม ฯ ได้มีการประสานงานกับคลินิกชุมชนอบอุ่น เพื่อการพัฒนาศักยภาพแพทย์ เพื่อเป็นแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว ควบคู่กับการพัฒนาคูรภาพบริการ ในพื้นที่นำร่อง โดยได้ประสานกับศูนย์บริการสาธารณสุข ในพื้นที่นำร่องเพื่อร่วมกันพัฒนารูปแบบบริการ  ซึ่งกรุงเทพมหานครได้เสนอให้ดำเนินการให้ครอบคลุมทุก  Bangkok Health Zone เพื่อให้ได้เรียนรู้จากบริบทมีความหลากหลาย

ทั้งนี้ที่ประชุมยังได้หารือถึงแนวคิดการมี “หมอประจำตัว” สำหรับประชาชน ซึ่งจำเป็นต้องสร้างความเข้าใจให้ประชาชนเห็นถึงประโยชน์ของการมีแพทย์และทีมสุขภาพที่รู้จักบริบทของบุคคลและครอบครัว และสามารถดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่องในระยะยาว ในยุคของสังคมสูงอายุ เพื่อให้ประชาชนให้ประชาชนรู้สึกว่าเข้าถึงง่าย สะดวก และตอบโจทย์ชีวิตของคนเมือง   

?ความร่วมมือระหว่างกรุงเทพมหานครและสมาคมแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป/เวชศาสตร์ครอบครัวแห่งประเทศไทยในครั้งนี้ จึงเป็นอีกก้าวสำคัญของการ ต่อยอดระบบสุขภาพปฐมภูมิของกรุงเทพมหานครบนพื้นฐานของคุณภาพ ข้อมูล และกำลังคน เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการที่มีคุณภาพ มีความต่อเนื่อง และได้รับการดูแลที่เชื่อมโยงกันตลอดเส้นทางสุขภาพ นำไปสู่เป้าหมายของการ “ดูแลคนเมืองแบบไร้รอยต่อ” อย่างยั่งยืน

 นอกจากนี้ พญ.สายรัตน์ เปิดเผยถึงแนวทางการขับเคลื่อนและปฏิรูประบบสุขภาพปฐมภูมิในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ผ่านโครงการ BRIDGE-PHC เพื่อแก้ปัญหาวิกฤตความย้อนแย้งของระบบการแพทย์ในเมืองหลวง (The Bangkok Paradox)

แม้กรุงเทพฯ จะเป็นศูนย์กลางทางการแพทย์ (Medical Hub) ที่มีสัดส่วนแพทย์สูงถึง 11.85 คน ต่อประชากร 10,000 คน ซึ่งสูงกว่าต่างจังหวัดเกือบ 3 เท่า แต่กลับประสบปัญหาระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิอย่างหนัก เนื่องจากมีประชากรแฝงนอกระบบกว่า 2.8 ล้านคน 

อีกทั้งงบประมาณส่วนใหญ่ถูกนำไปใช้กับการรักษาโรคซับซ้อนในโรงพยาบาลใหญ่ ส่งผลใหัระบบปฐมภูมิได้รับการจัดสรรงบประมาณเพียง 8.99% เท่านั้น สภาพการณ์ดังกล่าวทำให้เกิดปัญหาระบบสุขภาพแบบ "ปิรามิดหัวกลับ" ที่โรงพยาบาลระดับตติยภูมิต้องแบกรับภาระคนไข้จนแออัด และบุคลากรทางการแพทย์เกิดภาวะหมดไฟ (Burnout)

เพื่อแก้ไขปัญหานี้ โครงการ BRIDGE-PHC จึงเสนอแนวทางปฏิรูปโครงสร้างระบบสุขภาพใหม่ โดยมุ่งเน้น 3 เสาหลักสำคัญ ได้แก่

ด้านการเงิน: ปรับเปลี่ยนระบบชดเชยค่าบริการให้สะท้อนต้นทุนจริง และตั้งเป้าเพิ่มงบประมาณสนับสนุนบริการปฐมภูมิจาก 8.99% เป็น 30–35%

ด้านการบริหาร: ทลายกำแพงการทำงานระหว่างภาครัฐและเอกชน พร้อมบูรณาการความร่วมมือระหว่าง กทม., กระทรวงสาธารณสุข และ สปสช.

ด้านกำลังคน: ลงทุนพัฒนาและเพิ่มจำนวน "แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว" เพื่อดูแลสุขภาพประชาชนอย่างใกล้ชิด

นอกจากนี้ โครงการยังมุ่งเปลี่ยนกระบวนทัศน์การรักษาจากการเน้นตัวโรค (Disease-Centric) ไปสู่การดูแลคนและบริบทของชีวิต (Person-Centric) โดยตั้งเป้าคืนสมดุลให้ปิรามิดสุขภาพ ด้วยการให้ระบบปฐมภูมิดูแลประชาชนเบ็ดเสร็จใกล้บ้านได้ถึง 80% ส่วนโรงพยาบาลทติยภูมิและตติยภูมิจะรองรับเฉพาะการส่งต่อและการรักษาโรคซับซ้อนขั้นสูงที่ 15% และ 5% ตามลำดับ 

ที่มา: https://www.hfocus.org/content/2026/09/39439