การตรวจหมู่เลือด ABO-Rh(D) ด้วยแถบทดสอบ PMMA สำหรับการใช้งาน ณ จุดดูแลผู้ป่วย
การพัฒนานวัตกรรมตรวจหมู่เลือดด้วยแถบ PMMA
งานวิจัยนี้นำเสนอการสร้างสรรค์วิธีตรวจหมู่เลือดแบบใหม่ โดยใช้ โพลีเมทิลเมทาคริเลต (PMMA) เป็นวัสดุตั้งต้นในการผลิตแถบทดสอบสำหรับ การตรวจหมู่เลือดระบบ ABO และ Rh(D) จุดเด่นของงานนี้คือการออกแบบให้อุปกรณ์สามารถใช้งานได้ ณ จุดดูแลผู้ป่วย (Point-of-Care: POC) โดยไม่ต้องพึ่งเครื่องมือห้องปฏิบัติการที่ซับซ้อน และสามารถอ่านผลได้ด้วยตาเปล่า
หลักการทำงานของอุปกรณ์
นักวิจัยได้ปรับสภาพผิวของแถบ PMMA แล้วทำการตรึง แอนติบอดีจำเพาะ (anti-A, anti-B และ anti-D) ลงบนผิวหน้าในรูปแบบของตัวอักษรและสัญลักษณ์ ได้แก่ “A”, “B” และ “+” เมื่อหยดเลือดลงบนแถบเซลล์เม็ดเลือดแดง (RBCs) ที่มีแอนติเจนตรงกับแอนติบอดี จะเกิดการยึดเกาะและปรากฏสีแดงจากฮีโมโกลบิน ทำให้สามารถมองเห็นตัวอักษรหรือสัญลักษณ์ปรากฏชัดเจนบนแถบ วิธีนี้ช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถแยกแยะหมู่เลือดได้ทันที เช่น หากปรากฏ “A+” หมายถึงหมู่เลือด A Rh(D) positive เป็นต้น
ผลการทดลองและความแม่นยำ
ในการทดสอบ นักวิจัยใช้ตัวอย่างเลือดจำนวน 74 ตัวอย่างจากธนาคารเลือดโรงพยาบาลรามาธิบดี เพื่อตรวจสอบความแม่นยำของแถบ PMMA เปรียบเทียบกับวิธีมาตรฐานแบบ slide agglutination ผลปรากฏว่าแถบ PMMA สามารถระบุหมู่เลือดได้ถูกต้อง 100% และให้ผลสอดคล้องกับวิธีมาตรฐานทุกตัวอย่าง นอกจากนี้ยังพบว่า การเจือจางเลือดในอัตรา 1:10 (10% v/v) ช่วยลดสัญญาณรบกวนจากโปรตีนในเลือด และทำให้การแสดงผลชัดเจนมากขึ้น
ข้อดีและการประยุกต์ใช้
เทคนิคนี้มีข้อดีหลายประการ ได้แก่ ความรวดเร็ว ราคาถูก ไม่ต้องใช้เครื่องมือวิเคราะห์ซับซ้อน และสามารถอ่านผลได้โดยไม่ต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญมากนัก จึงเหมาะสมกับการใช้งานในพื้นที่ที่ขาดแคลนห้องปฏิบัติการ เช่น พื้นที่ชนบท หน่วยทหาร หรือสถานการณ์ฉุกเฉินที่ต้องการทราบหมู่เลือดอย่างเร่งด่วนนอกจากนี้ การใช้วัสดุ PMMA ยังทำให้สามารถผลิตซ้ำได้ง่ายและมีศักยภาพในการผลิตเชิงอุตสาหกรรม
Pipatpanukul, C., Kataphiniharn, C., Wangkam, T., Sutapun, B., Kitpoka, P., Kunakorn, M., & Srikhirin, T. (2018). Polymethyl methacrylate (PMMA) point of care for ABO-Rh(D) blood typing. Sensors and Actuators B: Chemical, 273,703–709. https://doi.org/10.1016/j.snb.2018.06.074